Myofasciaal pijnsyndroom of fibromyalgie: wat is het verschil?

Myofasciaal pijnsyndroom en fibromyalgie behoren tot de diagnoses die in de chronische pijngeneeskunde het vaakst met elkaar worden verward. Patiënten krijgen de ene diagnose, dan de andere, dan beide. Artsen discussiëren over welke het eerst was. Dat ze door elkaar worden gehaald, komt niet door een slordige diagnose. Het komt doordat ze dezelfde wortel hebben: de fascia. Wie begrijpt waarin ze verschillen en hoe ze met elkaar samenhangen, krijgt als mens met chronische pijn een completer beeld van waar hij of zij mee te maken heeft.

Kort antwoord

Myofasciaal pijnsyndroom is een regionale pijnaandoening die in stand wordt gehouden door triggerpoints op specifieke plaatsen in de fascia en de spieren. Fibromyalgie is een systemische aandoening met diffuse pijn, vermoeidheid en hersenmist in het hele lichaam. Het wezenlijke verschil is de omvang: myofasciaal pijnsyndroom is lokaal, fibromyalgie treft het hele lichaam. Maar beide aandoeningen beginnen in de fascia. De triggerpoints bij myofasciaal pijnsyndroom zijn plaatselijke verdichtingen van de fascia. De diffuse pijn bij fibromyalgie komt overeen met een systemische verdichting van de fascia die zo ver is gevorderd dat het zenuwstelsel permanent overbelast is. Het zijn twee verschillende verschijningsvormen van hetzelfde probleem in het weefsel.

Belangrijkste feiten

• Myofasciaal pijnsyndroom treft specifieke, aanwijsbare gebieden, terwijl fibromyalgie diffuse pijn in het hele lichaam veroorzaakt. Dit verschil in omvang weerspiegelt hoe ver de verdichting van de fascia is gevorderd.
• Beide aandoeningen worden in stand gehouden door verdichting van de fascia: bij myofasciaal pijnsyndroom op plaatselijke triggerpoints, bij fibromyalgie in het hele bindweefselsysteem [bron].
• Myofasciaal pijnsyndroom gaat vaak vooraf aan de diagnose fibromyalgie: uit onderzoek blijkt steeds vaker dat een onbehandelde, plaatselijke disfunctie van de fascia kan uitgroeien tot de systemische sensibilisatie die kenmerkend is voor fibromyalgie [bron].
• Bij beide aandoeningen spelen triggerpoints een rol, maar die bij fibromyalgie veroorzaken systemische sensibilisatie, terwijl die bij myofasciaal pijnsyndroom meer plaatselijke uitstralende pijn veroorzaken [bron].
• De behandelbenaderingen overlappen elkaar grotendeels: beide aandoeningen reageren op hydratatie van de fascia, ondersteuning van het bindweefsel en vermindering van de ontstekingsbelasting op het weefsel.

Om te onthouden

Myofasciaal pijnsyndroom en fibromyalgie zijn niet dezelfde aandoening, maar ze delen hetzelfde weefsel en hetzelfde onderliggende mechanisme.

• Myofasciaal pijnsyndroom is lokaal; fibromyalgie is systemisch.
• Beide gaan terug op een verdichting van de fascia die de zenuwen samendrukt.
• De twee aandoeningen kunnen naast elkaar bestaan, en de ene kan zich tot de andere ontwikkelen.
• Werken op het fasciasysteem is de meest complete aanpak voor beide.
• Fluvia Hydra+™ van Fluvia is ontwikkeld voor beide aandoeningen, omdat het op het niveau van de fascia werkt.

Inhoud

• Wat is myofasciaal pijnsyndroom?
• Wat is fibromyalgie?
• De belangrijkste verschillen tussen de twee
• Wat ze gemeen hebben: de link met de fascia
• Kunt u beide hebben?
• Hoe myofasciaal pijnsyndroom kan uitgroeien tot fibromyalgie
• Hoe Fluvia Hydra+™ van Fluvia op beide werkt

Wat is myofasciaal pijnsyndroom?

Myofasciaal pijnsyndroom is een chronische pijnaandoening die wordt gekenmerkt door gevoelige triggerpoints in de fascia en het spierweefsel, die lokale en uitstralende pijn veroorzaken. Het treft doorgaans specifieke delen van het lichaam in plaats van het hele lichaam tegelijk.

Myofasciaal pijnsyndroom kan overal ontstaan waar dicht fasciaweefsel mechanisch wordt belast; de meest gemelde plaatsen zijn de nek, de schouders en de rug. Triggerpoints zijn het diagnostische kenmerk: erop drukken veroorzaakt ofwel plaatselijke pijn, ofwel pijn die volgens een voorspelbaar patroon uitstraalt. Een triggerpoint in de nek kan bijvoorbeeld pijn naar het hoofd laten uitstralen en iets veroorzaken dat op hoofdpijn lijkt. Het triggerpoint is een plaatselijke verdichting van de fascia, een zone waar het bindweefsel dikker en droger is geworden en de zenuwuiteinden omklemt die erin liggen.

Wat is fibromyalgie?

Fibromyalgie is een systemische chronische pijnaandoening met diffuse pijn in spieren en skelet, vermoeidheid, hersenmist en slaapproblemen. In tegenstelling tot myofasciaal pijnsyndroom vindt ze haar oorsprong niet in één enkele zone met triggerpoints. Het hele fasciasysteem is erbij betrokken, en het zenuwstelsel is daarop gaan reageren met een toestand van chronische versterking.

Waar myofasciaal pijnsyndroom pijn doet in de nek of de heup, doet fibromyalgie overal pijn. Waar myofasciaal pijnsyndroom uitstralende pijn geeft volgens een voorspelbaar patroon, geeft fibromyalgie een diffuse, wisselende pijn die elk deel van het lichaam lijkt te treffen. De reden is dat de verdichting van de fascia bij fibromyalgie niet plaatselijk is. Ze treft het hele lichaam, en het zenuwstelsel ontvangt al zo lang een permanent pijnsignaal van het samengedrukte bindweefsel dat het zijn gevoeligheidsdrempel heeft verlaagd.

De belangrijkste verschillen tussen de twee

Het belangrijkste verschil tussen myofasciaal pijnsyndroom en fibromyalgie is de omvang van het probleem in de fascia. Beide beginnen in hetzelfde weefsel, met hetzelfde mechanisme. Wat ze onderscheidt, is hoe ver het zich heeft verspreid.

Deze tabel beschrijft uitersten, geen absolute waarden. Veel patiënten bevinden zich ergens op een continuüm tussen de twee, met plaatselijke triggerpoints en een zekere mate van systemische sensibilisatie. Dat is een van de redenen waarom deze diagnoses zo vaak met elkaar worden verward.

Wat ze gemeen hebben: de link met de fascia

Myofasciaal pijnsyndroom en fibromyalgie beginnen allebei in de fascia, gaan gepaard met samendrukking van zenuwen door verdicht bindweefsel en reageren op benaderingen die op dat weefsel werken.

Onderzoek heeft bevestigd dat de diepe fascia een eigen netwerk van zenuwvezels heeft [bron]. Wanneer dit weefsel in één gebied verdicht raakt, worden de zenuwen die erin liggen samengedrukt, waardoor plaatselijke pijn ontstaat die ook op afstand wordt gevoeld. Wanneer het in het hele lichaam verdicht raakt, ontstaat de systemische pijn van fibromyalgie. Het mechanisme is hetzelfde. De schaal is anders. Beide aandoeningen zijn de uiting van fasciaweefsel dat zijn hydratatie heeft verloren, afvalstoffen heeft opgehoopt en is begonnen samen te drukken wat het omgeeft.

• Bij beide is sprake van een verdichting van de fascia die de zenuwuiteinden samendrukt
• Beide reageren op benaderingen die de hydratatie en het glijden van de fascia herstellen
• Beide kunnen worden verergerd door gemeenschappelijke factoren zoals stress en lichamelijke overbelasting
• Beide verbeteren met dezelfde onderliggende aanpak: werken op het bindweefsel

Kunt u beide hebben?

Ja. Myofasciaal pijnsyndroom en fibromyalgie komen vaak samen voor, en de grens tussen de twee kan in de loop der tijd aanzienlijk vervagen.

Een patiënt kan beginnen met een plaatselijk myofasciaal pijnsyndroom in de nek en de schouders. In de loop van maanden of jaren verdicht de fascia van andere gebieden, breidt de pijn zich uit, verslechtert de slaap en nestelt de vermoeidheid zich. Op een gegeven moment kantelt het klinische beeld van lokaal naar systemisch, en verschuift de diagnose van myofasciaal pijnsyndroom naar fibromyalgie, of naar beide. Dat beide aandoeningen apart in een medisch dossier staan, is een klinisch artefact. In het weefsel gaat het om één enkel probleem dat voortschrijdt.

Hoe myofasciaal pijnsyndroom kan uitgroeien tot fibromyalgie

Een onbehandelde, plaatselijke disfunctie van de fascia schept de voorwaarden voor systemische verspreiding. Wanneer triggerpoints voortdurend pijnsignalen afgeven, kan het zenuwstelsel reageren door zijn gevoeligheid na verloop van tijd te versterken, waardoor steeds meer delen van het lichaam pijn kunnen gaan veroorzaken. Slaapproblemen gaan vaak met dit proces gepaard en naarmate de pijnlast toeneemt, kunnen meer gebieden van het fasciasysteem worden aangetast.

Onderzoekers hebben geopperd dat een ontsteking van de fascia die lokaal begint bij myofasciaal pijnsyndroom een van de wegen zou kunnen zijn waarlangs fibromyalgie zich ontwikkelt [bron]. Vroeg ingrijpen bij myofasciaal pijnsyndroom, op het niveau van het weefsel, is de meest logische manier om deze progressie te doorbreken.

Hoe Fluvia Hydra+™ van Fluvia werkt op het hele spectrum

Myofasciaal pijnsyndroom en fibromyalgie zijn geen twee afzonderlijke behandeldoelen. Het zijn twee punten op hetzelfde continuüm van de fascia, en Fluvia Hydra+™ van Fluvia werkt op dat hele continuüm.

Bij myofasciaal pijnsyndroom is de prioriteit het ondersteunen van de afvoer van de dichte, met afvalstoffen beladen knopen in de fascia, die pijn uitstralen en zich verzetten tegen rehydratatie. Bij fibromyalgie verschuift de prioriteit naar het herstel van de hyaluronaanmatrix in het hele lichaam en de vermindering van de ontstekingsbelasting die meer gebieden van de fascia in een toestand van chronische verdichting houdt. De meeste mensen met chronische fasciapijn zitten ergens tussen beide in, daarom bevat de formule ingrediënten die op beide aspecten gericht zijn.

Elke batch wordt getest door een onafhankelijk laboratorium, Eurofins. Meer weten? Ga naar Fluvia.

FAQ

Is myofasciaal pijnsyndroom hetzelfde als fibromyalgie?

Nee. Myofasciaal pijnsyndroom is regionaal en gaat gepaard met specifieke triggerpoints. Fibromyalgie is systemisch en gaat gepaard met diffuse pijn en sensibilisatie van het zenuwstelsel in het hele lichaam. Beide aandoeningen gaan terug op een verdichting van de fascia, maar fibromyalgie vertegenwoordigt een verder gevorderd stadium van dit probleem.

Kan myofasciaal pijnsyndroom overgaan in fibromyalgie?

Uit onderzoek blijkt dat een onbehandelde, plaatselijke disfunctie van de fascia kan uitgroeien tot de systemische sensibilisatie van fibromyalgie. Vroeg werken aan de wortel in de fascia is de meest logische manier om deze progressie te doorbreken.

Hoe onderscheidt u myofasciaal pijnsyndroom van fibromyalgie?

Het belangrijkste onderscheid is de verspreiding van de pijn. Myofasciaal pijnsyndroom is beperkt tot specifieke gebieden, met aanwijsbare triggerpoints. Fibromyalgie veroorzaakt diffuse pijn in het hele lichaam, samen met vermoeidheid, hersenmist en slaapproblemen. Veel patiënten hebben kenmerken van beide.

Wat is de beste behandeling voor myofasciaal pijnsyndroom?

Benaderingen die rechtstreeks op het fasciaweefsel werken, waaronder myofasciale release, dry needling (droge naald) en ondersteuning van de hydratatie van de fascia, geven doorgaans de meest complete resultaten. Behandelingen die zich op de spieren richten en niet op de fascialaag werken, geven gedeeltelijke en vaak tijdelijke verlichting.

Bronnen

• Fede C, et al. Evidence of a New Hidden Neural Network into Deep Fasciae. Scientific Reports, 2021. link
• Suarez-Rodriguez V, et al. Fascial Innervation: A Systematic Review of the Literature. International Journal of Molecular Sciences, 2022. link
• Liptan GL. Fascia: A Missing Link in Our Understanding of the Pathology of Fibromyalgia. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 2010. link
• Langevin HM. Fascia Mobility, Proprioception, and Myofascial Pain. Life, 2021. link
• Samenvatting van het onderzoek en volledige referenties: flu-via.com/pages/la-science

Disclaimer

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies. Het is niet bedoeld om enige ziekte te diagnosticeren, te behandelen, te genezen of te voorkomen. Fluvia Hydra+™ is een voedingssupplement. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde zorgverlener voordat u met een supplement begint of een behandeling wijzigt, in het bijzonder tijdens de zwangerschap of de borstvoeding, of als u bloedverdunners of andere voorgeschreven geneesmiddelen gebruikt.